
W Cieszanowie zostanie otwarta wystawa poświęcona polskim księżom i siostrom zakonnym zamordowanym przez ukraińskich nacjonalistów podczas rzezi wołyńskiej. Ekspozycja przedstawia historie ponad 20 duchownych, którzy padli ofiarą zbrodni, często pozostając do końca ze swoimi parafianami. Projekt przypomina również o tysiącach polskich ofiar, których miejsca pochówku wciąż nie zostały upamiętnione.
W niedzielę 22 listopada 2026 roku w dawnej cerkwi św. Jerzego w Cieszanowie odbędzie się wernisaż wystawy „Niedokończone Msze Wołyńskie”, poświęconej polskim duchownym i cywilom zamordowanym przez ukraińskich nacjonalistów podczas II wojny światowej. Ekspozycja przedstawia losy księży oraz sióstr zakonnych, którzy zginęli w czasie rzezi wołyńskiej.
Na planszach umieszczono fotografie i biografie ponad 20 duchownych, ofiar zbrodni popełnionych przez Ukraińską Powstańczą Armię (UPA). Wystawę przygotowały Konsulat Generalny RP w Łucku, Katolickie Stowarzyszenie „Civitas Christiana”, lubelski oddział Instytutu Pamięci Narodowej oraz Centrum Ucrainicum Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego.
Ekspozycję prezentowano wcześniej między innymi w Sejmie RP, Rzeszowie, Tarnawatce i Barandomierzu. Jest częścią projektu historyczno-edukacyjnego, na który składa się również film dokumentalny pod tym samym tytułem. Zarówno wystawa, jak i film koncentrują się na losach polskiego duchowieństwa, którego przedstawiciele ginęli razem z wiernymi w kościołach, kaplicach i domach.
Produkcję z 2018 roku wyreżyserowali Maciej Wojciechowski i Tadeusz Arciuch. Trwający 42 minuty dokument przedstawia zbrodnie dokonane przez OUN i UPA na polskich wiernych zgromadzonych w kościołach oraz klasztorach. Film można bezpłatnie obejrzeć na platformie TVP VOD.
Podczas II wojny światowej polska ludność Wołynia i pozostałych ziem kresowych padła ofiarą masowych mordów organizowanych przez ukraińskie formacje nacjonalistyczne. Zabijano również duchownych katolickich, niekiedy w trakcie odprawiania nabożeństw lub sprawowania posługi wśród parafian.
Kulminacja zbrodni na Wołyniu nastąpiła 11 lipca 1943 roku. Tego dnia oddziały OUN-UPA przeprowadziły skoordynowane ataki na około 100 polskich miejscowości. Napadano także na kościoły podczas Mszy świętych, mordując zgromadzonych wiernych i kapłanów. To właśnie przerwane nabożeństwa stały się motywem przewodnim projektu i jego tytułu.
Według danych przedstawionych w opisie przedsięwzięcia z rąk ukraińskich nacjonalistów zginęło łącznie 75 księży i zakonników, a liczbę polskich ofiar oszacowano na około 120 tys. Osobne miejsce w przekazie wystawy zajmują duchowni, którzy mimo zagrożenia pozostali ze swoimi parafianami.
Przytoczone w materiałach relacje podkreślają, że wielu kapłanów nie opuściło swoich parafii nawet wtedy, gdy mieli taką możliwość. Pozostawali z mieszkańcami do chwili śmierci, niekiedy ginąc podczas modlitwy.
Wśród osób uczestniczących we wcześniejszym otwarciu ekspozycji w Sejmie wymieniono badacza zbrodni wołyńskiej dr. Leona Popka z IPN oraz Ewę Siemaszko, autorkę publikacji dotyczących losów Polaków na Wołyniu.
Autorzy m#ateriałów poświęconych przedsięwzięciu zwracają uwagę również na problem niezidentyfikowanych mogił. Wskazują, że jedynie niewielka część miejsc pochówku polskich ofiar na Kresach została rozpoznana i upamiętniona. Według tych informacji na samym Wołyniu pozostaje ponad tysiąc dołów śmierci. Projekt ma przybliżać historię zamordowanych, ze szczególnym uwzględnieniem duchowieństwa, a także przypominać o potrzebie odnajdywania i upamiętniania ofiar.
http://kresy.pl/wydarzenia/niedokonczone-msze-wolynskie-w-cieszanowie-wystawa-o-duchownych-zamordowanych-przez-upa/
#banderowcy #upa #mordercy #ukraincy #ludobojstwo #wolyn
























