Zarys technologiczny - świetlówki rtęciowe i LED
Wprowadzenie świetlówek kompaktowych (CFL) pozwoliło na znaczne zaoszczędzenie około 75% energii zużywanej na oświetlenie mieszkań. Generowanie strumienia świetlnego przez wzbudzanie luminoforu promieniami UV pozwoliło na praktyczne wyeliminowanie emisji bliskiej podczerwieni, jako zbędnej w oświetleniu.
Temperatura widmowa jest symulowana (rys. powyżej, na przykładzie: LED „ciepły” 2700 K i 3000 K, „neutralny” 4000 K i „zimny” 5000 K), a widmo promieniowania nie odpowiada światłu docierającemu przez atmosferę.
Widziany kolor przedmiotu dodatkowo zależy od tego, czy materiał odbija akurat taką falę, jaką generuje świetlówka (nota bene po rozpowszechnieniu się świetlówek kompaktowych (CFL) firmy odzieżowe zmieniały barwniki, bo ubrania „stały się” szare, później zmieniono też same luminofory w CFL, żeby dodać więcej pasm emisji) - parametry CRI i Ra.
„Białe LEDy” wykorzystują przeważnie niebieską LED (λ ≈ 445 nm) i mix luminoforów o dość szerokim spektrum emisji. Poniżej przykład różnych LED.
Górny rząd: zimny biały, ciepły biały (tu luminofor pełni też rolę filtru koloru, pochłaniając niektóre składowe światła) i „full spectrum” do uprawy roślin. Dolny rząd: chyba UV i jakiś kolor (dla kontrastu: obydwa bez luminoforu, przez soczewkę widać półprzewodnik).
Strumień świetlny jest natomiast mierzony przy λ ≈ 555 nm, co odpowiada barwie zielonej. Pozostałe prążki widma wpływają jedynie na odwzorowanie kolorów, a więc są „kosztem sprawności LEDa”, co wynika z metody pomiaru.
Zarys biologiczny – wpływ światła na zdrowie
Światło niebieskie 440 nm < λ < 495 nm jest kluczowe dla regulacji zegara biologicznego, co ewolucyjnie wynika z zależności zawartości tej składowej widma od kąta przechodzenia promieni słonecznych przez atmosferę, a więc od pory dnia.
Nowe badania wskazują na udział bliskiej podczerwieni (NIR) w procesach mitochondrialnych, a także w regeneracji wzroku.
A więc: ograniczenie dostępu do NIR osłabia zdolności regeneracji organizmu. Nieodpowiedni do pory dnia udział światła niebieskiego w oświetleniu jest jedną z przyczyn problemów ze snem. Obydwa stany prowadzą do chorób przewlekłych.
No i powód petycji:
Postawiony przez DoE wymóg wydajności energetycznej > 125 lm / W, od 2028r., eliminuje z rynku amerykańskiego praktycznie wszystkie źródła światła o parametrach właściwych dla zachowania zdrowia.
http://circadianlight.org/campaign/
http://jclgl-led.com/blogs/news/what-is-the-color-temperature-of-sunlight-how-did-it-change
http://www.amazon.com/100pcs-Diodes-Yellow-aqurium-Lighting/dp/B0B4K8YFC3
#ekologizm #usa #oswietlenie
