Krzywa Rahna, wielkość wydatków rządowych i wzrost gospodarczy kraju.

Na podstawie danych obejmujących kilkadziesiąt krajów, zebranych na przestrzeni kilku dekad, amerykański ekonomista Richard Rahn przeanalizował zależność udziału całkowitych wydatków rządowych (udziału państwa w gospodarce) i jego wpływu na wzrost gospodarczy. Doszedł do następujących wniosków. Jeżeli udział państwa w gospodarce jest bliski zeru, mamy anarchię, walkę o władzę i gospodarka stoi w miejscu lub się kurczy. Kiedy jednak rząd zapewnia podstawowe elementy sprawnego państwa jak niezależne sądownictwo, infrastrukturę (drogi, dostarczanie energii) czy bezpieczeństwo wewnętrzne (policja) jak i zewnętrzne (wojsko), to wzrost gospodarczy znacznie przyśpiesza. Najsilniej rozwijały się kraje w którym udział całkowitych wydatków rządowych oscylował miedzy 12-15% PKB.

Po przekroczeniu tego progu gospodarka wyraźnie zwalniała. Związane było to z tym, że sektor publiczny (politycy czy urzędnicy) przejmował zadania sektora prywatnego. W efekcie spadała jakość usług przy jednoczesnym wzroście kosztów, co hamowało wzrost gospodarczy. Urzędnicy zawsze wykonywali, wykonują oraz będą wykonywać czynności gorzej od przedsiębiorców. Wybaczcie jeżeli kogoś uraziłem, ale taka jest prawda. Urzędnik za z góry określone wynagrodzenie idzie odbębnić swoje. Jego wynagrodzenie nie zależy od tego ile wkłada serca czy pracy w to, co robi. Większość administracji nastawiona jest na przetrwanie i wzrost władzy. Zero motywacji do wzrostu produktywności. Co gorsza większa efektywność oznaczałaby spadek zatrudnienia. Mamy tu zatem nie tyle totalny brak motywacji do pracy, co wręcz demotywację dla ulepszania czegokolwiek. Dla odmiany przedsiębiorcę interesuje zysk, będący efektem wzrostu efektywności czy skali. Lepsza usługa czy produkt oznacza większe zyski.

#ekonomia #gospodarka #wzrostgospodarczy

15

@szymonpl,



1. ziemia na której nic nie ma, pojawiają się pierwsi ludzie

2. okazuje się że z danego kawałku lądu da się wygenerować spore profity - rozrost przedsiębiorczości prywatnych ludzi

3. władca używając argumentu "opłata za ochronę" zbiera podatki - ustanawiając kluczowy proceder.

4. okazuje się że kraj jest duży, nadwyżka się ładnie skaluje w górę - oprócz wpływów także duża populacja (co kluczowe: względem mniejszych i słabszych sąsiadów)

6. władca patrzy na innych słabszych sąsiadów wokół, decyduje się na imperialną politykę, rozbudowa instytucjonalnej biurokracji do celów nowej polityki zewnętrznej. Obywatelom dociśniętymi podatkami żyje się nieco gorzej ALE jest obietnica przyszłych łupów

7. z sukcesem dokonuje podbojów i rozdziela łupami, głównie "swoich", w dalszej kolejności w mniejszym zakresie ogólny lud (albo i nie - wtedy tutaj kończy się cała impreza, władca jest rozszarpany przez wściekły lud)

8. powtarza wielokrotnie punkty 6 i 7

9. w końcu dochodzi do ściany, przesadne rozciągnięcie imperium, kolejne kampanie są zbyt odległe i kosztowne, kolonie się buntują, system się załamuje, imperium pada po ~250 latach.



Mały kraj zatrzymuje się na punkcie 3. Nie tak dużo wpływów podatkowych, mało ziemi, mało ludzi, daj pan spokój z podbojami, jemy i dobrze się bawimy, po co psuć dobrą atmosferę.



imperialnej militarnie/ekonomicznie polityki (lub "ambitnej międzynarodowej", ukierunkowanej eksternalnie) nie da się prowadzić z małymi wydatkami publicznymi (a więc i małą biurokracją) - a taką politykę może prowadzić tylko relacyjnie duży kraj z dużą asymetrią ludności, przemysłu i technologii (otoczony mniejszymi i słabszymi).

Małe kraje i tak nie mają fizycznie możliwości prowadzić imperialnych podbojów (a więc też nie ma jak uzasadnić rozbudowanej biurokracji), więc zwykle jedyne co mają do roboty to skupiają się na podnoszeniu ekonomicznego dobrobytu

Btw rozbudowana biurokracja nie bierze się znikąd - najpierw prywatni przedsiębiorcy muszą jakoś wypracować bazę ekonomiczną, potem zaczyna się dojeżdżanie podatkami / rozrost biurokracji pod jakąś tezę.