Lurker.land - tag #jezyk

Zobacz: https://lurker.land/post/qURPWfX80
Data dodania: 2/18/2021, 7:36:33 PM
Autor: emrys_vledig

#heheszki #jezyk #glupiezabawy


Nie mówisz po ukraińsku? dostaniesz mandacik

Zobacz: https://lurker.land/post/nPHRlktTt
Data dodania: 1/19/2021, 11:00:31 AM
Autor: konfitura_

Ukraińskim władzom się nudzi więc zaczeły szukać wroga w społeczeństwie. Nic się nie nauczyli od czasu utraty Krymu i Donbasu

https://kresy.pl/wydarzenia/regiony/ukraina/od-16-stycznia-obsluga-klienta-na-ukrainie-tylko-po-ukrainsku/

#ukraina #jezyk #informacje #prawo #polityka #wydarzenia #swiat #mandat


„Republika Litewska”: Nadbałtycki karzeł znów prosi się o zielone ludziki

Zobacz: https://lurker.land/post/KF3Uq0iwE
Data dodania: 12/13/2020, 2:34:17 PM
Autor: konfitura_

Parlament” tzw. Republiki Litewskiej odrzucił projekt ustawy dotyczący oryginalnej pisowni nazwisk w dokumentach osobowych, w tym przy użyciu nielitewskich znaków łacińskich. Oznacza to upadek jednego ze skromniejszych postulatów Polaków z województwa wileńskiego, którego część znajduje się pod administracją „Republiki Litewskiej”.
https://xportal.pl/?p=38526
#polska #litwa #polonia #jezyk #swiat #polityka #wydarzenia #ciekawostki


Zobacz: https://lurker.land/post/r-2qw_rwS
Data dodania: 12/6/2020, 9:45:39 PM
Autor: ziemianin

#codziennaprasowka #talent #jezyk #szok #skill #umiejetnosc

Gdy chcesz pokazać co potrafisz, ale Twoja koleżanka robi to o wiele lepiej

Robi wrażenie…

https://youtu.be/IjBs_4CJF0I


Skąd się wzięły nazwy miesięcy?

Zobacz: https://lurker.land/post/r9PawYHoO
Data dodania: 11/29/2020, 1:51:52 PM
Autor: tenji

#polska #jezykpolski #polski #jezyk #polimaty #ciekawostki


Łacińskie zwroty, które warto znać

Zobacz: https://lurker.land/post/kCLptDqX0
Data dodania: 11/13/2020, 9:28:10 PM
Autor: ziemianin

#lacina #jezyk #nauka #codziennaprasowka #informacje #wiadomosci #ciekawostki

Nauka łaciny, mimo wielu trudności, przynosi same korzyści. Język ten, pomimo że jest martwy, ma się bardzo dobrze. Niektóre zwroty przeniknęły do naszej mowy potocznej i wplatamy niektóre powiedzenia w nasze wypowiedzi.

Dlatego warto nauczyć się chociaż kilku łacińskich zwrotów.

Łacina do końca XVIII wieku była uważana przez Polaków jako drugi język narodowy. Znajomość tego języka w wielonarodowej Rzeczypospolitej nobilitowała i jednoczyła obywateli. Dzisiaj łacina otwiera drzwi do wiedzy o przeszłości.

Nauka języka łacińskiego nie jest łatwa. Trzeba się zmierzyć z umiejętnością logicznego myślenia, dokładnością, systematycznością, dociekliwością, cierpliwością, uporządkowaniem, pracowitością – to cechy niezbędne do tego, aby z powodzeniem przejść przez drogę nauki łaciny, która jest również kształceniem charakteru.

Jedna z najstarszych uczelni europejskich – Uniwersytet Oxfordzki – ma w swoim herbie słowa wzięte z psalmu 27: Dominus illuminatio mea [Pan moim światłem].

Studenci i profesorowie Uniwersytetu Jagiellońskiego od wieków pochylają głowy pod napisem umieszczonym nad wejściem do Collegium Maius: Plus ratio quam vis [Rozum znaczy więcej niż siła]. Ta mądrość, zaczerpnięta z pism rzymskiego elegika Korneliusza Gallusa, przypomina, że to rozum właśnie jest najlepszym narzędziem do rozwiązywania konfliktów i pokonywania trudności.

W Stanach Zjednoczonych budynki stanowe, rządowe, biblioteki, siedziba Kongresu – opatrzone są łacińskimi napisami. Nawet na rewersach monet możemy przeczytać motto – sedno dumy Amerykanów: E pluribus unum [Jedność z wielości].

Niezastąpioność łaciny wiąże się więc z jej ponadczasowym charakterem, ponieważ pomaga ona w przekazie i zrozumieniu tego, co trwałe, zasadnicze i niezmienne – a więc wartości i zasad postępowania.

Zachęcam Was do zapoznania się z łacińskimi zwrotami. Część zwrotów z pewnością znacie, o części słyszeliście, ale na pewno będą również takie pozycje, które zobaczycie pierwszy raz i wzbogacą Wasz słownik. Oto łacińskie zwroty, które warto znać!
_

1. Ad rem - „Ad rem” znaczy po prostu „do rzeczy”, czyli do sedna sprawy.

2. Alter ego - Każdy z nas ma dwie strony osobowości – jedną dobrą, drugą złą. Już starożytni w to wierzyli, stąd też określenie na dwie natury człowieka.

3. Anno Domini - W skrócie A.D.– zapis ten często spotykamy przy datach. Oznacza on „w roku Pańskim”, „roku Pańskiego”.

4. De facto - De facto oznacza „w rzeczywistości”.

5. Et cetera - Skracane do etc. Oznacza to „i tak dalej”.

6. Ex aequo - Wymawiamy jako „ekzekfo”. Oznacza ono „na równi, jednakowo”, np. Przyznano dwa trzecie miejsca ex aequo.

7. Honoris causa - Honoris causa to stopień naukowy nadawany za zasługi (dosłownie „dla zaszczytu”). Uczelnie wyższe nadają ten zaszczytny tytuł wielkim osobistościom, niekoniecznie formalnie wykształconym w danym ośrodku, ale szczególnie zasłużonym dla nauki i kultury. Na przykład doktorami honoris causa Uniwersytetu Warszawskiego są Andrzej Wajda czy Václav Havel.

8. Liberum veto - Liberum veto dosłownie oznacza „wolne nie pozwalam”.

9. Pro publico bono /Pro bono publico - Bono to jedna z łacińskich form rzeczownika „dobro”. Cały zwrot oznacza „dla dobra publicznego”. Przykład użycia: Znany prawnik dwa razy w tygodniu udziela porad prawnych pro publico bono.

10. Sensu largo - Sensu largo, czyli w znaczeniu ogólnym, szeroko pojętym.

11. Sensu stricto - Sensu stricto czyli w znaczeniu ścisłym.

12. (Conditio) sine qua non - (Warunek) konieczny do spełnienia. Uwaga w wymowie! „Qua” czytamy jako „kwa”, a nie „kła”.

13. Tabula rasa - Czysta karta.

14. Vice versa - Na odwrót, z drugiej strony.

15. Vis maior - Siła wyższa.

16. Votum separatum - Dosłownie „zdanie odrębne” (zdanie inne niż popierane przez ogół). Pojęcie z dziedziny prawa.

17. Ab ovo usque ad mala - Od jajka do jabłka, czyli od początku do końca. W starożytności ucztę zaczynano od jedzenia jajka, a na deser podawano jabłka.

18. Absens carens - Nieobecni nie mają racji.

19. A priori - Z góry, uprzedzając fakty.

20. Cito - Szybko. Na pewno nie raz słyszeliście, że ktoś „potrzebuje np. dokumenty na cito”.

21. Dura lex, sed lex - Twarde prawo, ale prawo. I po prostu trzeba go przestrzegać!

22. Festina lente - Spiesz się powoli. Bo co nagle, to po diable!

23. In flagranti - Na gorącym uczynku.

24. INRI (Iesus Nazarenus Rex Iudaeorum) - Jezus Nazarejczyk Król Żydowski. Podajemy rozwinięcie i znaczenie tego skrótu, ponieważ nie wszyscy wiedzą, co widnieje na krzyżu.

25. In spe - W przyszłości. Dosłownie „w nadziei”.

26. In vino veritas, in aqua sanitas - W winie prawda, w wodzie zdrowie.

27. Lupus in fabula - O wilku mowa.

28. Mea culpa - Moja wina.

29. Memento mori - Pamiętaj o śmierci… dlatego carpe diem (chwytaj dzień) i ciesz się czasem, który Ci pozostał.

30. Nolens volens - Chcąc nie chcąc.

31. Per aspera ad astra - Przez ciernie/trudy do gwiazd. Na sukces trzeba sobie zapracować.

32. Persona non grata - Osoba niepożądana, niemile widziana.

33. Repetitio est mater studiorum - Powtarzanie jest matką nauki. U nas sprawdzi się sparafrazowana zasada – czego Jaś nie powtórzy, tego Jan nie będzie umiał.

34. Sero venientes male sedentes - Późno przychodzący źle siedzą, czyli zajmują najgorsze miejsca. W wolnym tłumaczeniu – kto późno przychodzi, sam sobie szkodzi.

35. Signum temporis - Znak czasów.

36. Vade mecum - Chodź ze mną.

37. Totus Tuus - Cały Twój.

38. Bene est mihi quod tibi bene est - Jest mi dobrze, ponieważ Tobie jest dobrze.

39. Curriculum vitae - Przebieg życia, życiorys.

40. Cogito, ergo sum - Myślę, więc jestem.

41. Homo sapiens - Człowiek rozumny, myślący.

42. Quo vadis, Domine? - Dokąd idziesz Panie?

43. Veni, vidi, vici - Przybyłem, zobaczyłem, zwyciężyłem.

44. Vox populi, vox Dei - Głos ludu, głosem Boga.

45. Vivat! - Niech żyje!

46. Nihil habeo, nihil timeo - Niczego nie mam, o nic się nie obawiam.

47. Pecunia non olet - Pieniądze nie śmierdzą.

48. Ego dormio et cor meum vigilat - Ja śpię, lecz moje serce czuwa.

49. Tempus fugit - Czas ucieka.

50. Festina lente! - Śpiesz się powoli!

51. R.I.P. (Requiescat in pace) - Niech spoczywa w pokoju.

52. Nemo propheta in patria sua est - Nikt nie jest prorokiem w swojej ojczyźnie.

53. Nemo nostrum culpa caret - Nikt z nas nie jest bez winy.

54. Vir doctus in se semper divitas habet - Człowiek mądry ma zawsze w sobie bogactwo.

55. Faber est quisque fortunae suae - Każdy jest kowalem swojego losu.

56. Dum vivimus, vivamus! - Dopóki żyjemy, używajmy życia


Szwecja: Pracownicy bibliotek będą skierowani na kursy z języka arabskiego

Zobacz: https://lurker.land/post/wkU6D3Gi5
Data dodania: 11/11/2020, 3:05:31 PM
Autor: michwsek

Jak możemy przeczytać na portalu kresy.pl celem organizowanych kursów języka arabskiego ma być sprawienie, żeby pracownicy szwedzkich bibliotek potrafili lepiej porozumiewać się z coraz liczniejszymi w Szwecji osobami mówiącymi po arabsku. Jak informuje Sveriges Radio, szwedzcy bibliotekarze uczestniczą w kursie języka arabskiego. Zajęcia odbywa…
#biblioteka #szwecja #nauka #jezyk #islam


Finlandia zbiera nagrania mowy swoich obywateli oraz obcokrajowców mówiących po fińsku i osób z wadami wymowy. Po co?

Zobacz: https://lurker.land/post/kPfpk1uHc
Data dodania: 10/10/2020, 6:04:17 PM
Autor: ziemianin

#aktualnosci #codziennaprasowka #informacje #wiadomosci #asystentglosowy #DonateSpeech #Finlandia #jezyk #mowa #nagrania

Autorka: Anna Zagórna

Finlandia zbiera nagrania mowy swoich obywateli oraz obcokrajowców mówiących po fińsku i osób z wadami wymowy. Każdy może przesłać swoje nagranie uczestnicząc w projekcie non-profit. Po co?

Czy rodowity Ślązak, który „godo”, zrozumie mowę Kaszuba? Można wątpić. A co mają zrobić asystenci głosowi, którzy takiego mówienia gwarą czy narzeczem w ogóle nie rozumieją, bo nikt ich na takich danych nie wyszkolił? Finlandia wpadła na pewien nowatorski pomysł. Chce nauczyć SI rozumienia wszystkich możliwych narzeczy i dialektów fińskiego, a nawet rozpoznawania fińskiego w wykonaniu obcokrajowców czy osób z wadami wymowy. Finlandia rozpoczyna projekt zbierania próbek mowy od wszystkich fińskich użytkowników, aby opracować technologię rozpoznawania głosu.

Kampania „Donate Your Speech” („Przekaż swoją mowę”) zbiera naturalną mowę i powiązane informacje z całej Finlandii. Przekazując swoje wypowiedzi chętni mają pomóc naukowcom i firmom rozwijającym sztuczną inteligencję w zrozumieniu i modelowaniu cech mowy fińskiej, jej dialektów i różnych stylów mówienia. Celem jest m.in. rozwój aplikacji i usług sterowanych głosem, które będą działać płynnie w języku fińskim, niezależnie od dialektu oraz tego, czy to mowa potoczna, czy też oficjalna.

Za pomysłem stoi m.in. Yle – fiński publiczny wydawca radiowo-telewizyjny, który nadaje 5 kanałów telewizyjnych oraz 38 radiowych (w tym 25 regionalnych) w pięciu językach: fińskim, szwedzkim, lapońskim, angielskim i łacińskim. Wspiera naukowców z Uniwersytetu Helsińskiego wraz z państwową firmą rozwojową VAKE, działającą od 2016 roku, która ma pobudzać inwestycje cyfrowe i prośrodowiskowe. Całe przedsięwzięcie „Donate Your Speech” (po fińsku Lahjoita puhetta) jest finansowane z pieniędzy publicznych.

W mniejszości

Używanie poleceń aktywowanych głosem do wykonywania połączeń telefonicznych, dyktowania list zakupów lub przyciemniania świateł staje się coraz bardziej powszechne w wielu krajach. Finlandia ze swoim Finnish, który jest używany przez ok. 4,9 miliona obywateli na 5,5 miliona mieszkających w Finlandii, pozostaje w tyle w technologii aktywowanej głosem. To częsty problem w przypadku języków z mniejszą liczbą użytkowników. Nawet Komisja Europejska zwróciła na to uwagę. Wyraziła zaniepokojenie, że technologia przetwarzania języka naturalnego stworzona głównie dla użytkowników języka angielskiego powoduje, że inne języki są niedostatecznie reprezentowane albo pomijane – to za małe rynki, aby duże firmy technologiczne inwestowały w świadczenie takich usług.

Fiński język, trudna język

Fiński wbrew powszechnemu przekonaniu nie jest spokrewniony ze szwedzkim czy norweskim. Największym językiem europejskim, który ma tego samego przodka, co fiński, jest język węgierski. W Finlandii „Finnish” za język ojczysty uważa ok. 92 procent populacji. W Szwecji, gdzie posługuje się nim około 300 tys. mieszkańców pochodzenia fińskiego, jest uznawany jako język mniejszości, jest też oficjalnie językiem mniejszości w Republice Karelii w Rosji. Niewielkie fińskojęzyczne mniejszości znajdują się również w prowincji Finnmark na północy Norwegii oraz w Estonii. Języka standardowego używa się w tekstach oficjalnych i jest odmianą języka nauczaną w szkołach. Jego forma mówiona obowiązuje w polityce, mediach, w sądach i innych formalnych sytuacjach. W języku fińskim różnica między językiem pisanym a mówionym jest większa niż w większości innych języków używanych w Europie – różnią się zarówno gramatycznie, jak i fonetycznie. Języka literackiego używa się w prawie wszystkich tekstach pisanych, z wyjątkiem nieformalnych wiadomości przesyłanych drogą mailową, SMS-em czy komunikatorami internetowymi.

Luknij man

Z kolei w języku mówionym używa się prawie wyłącznie form potocznych, które różnią się w zależności od dialektu, wieku i statusu społecznego, poza tym ten sam użytkownik może używać różnych rodzajów języka mówionego. Fiński język potoczny opiera się na dialekcie helsińskim. Można je podzielić na dwie grupy główne: zachodnią i wschodnią, (czasem wyróżnia się jeszcze dialekty północne), z której każda ma kilka podgrup. Różnice między fińskimi dialektami są na ogół niewielkie – różnią się prawie wyłącznie wymową. Jedną z odmian dialektu jest tzw. Finglish – odmiana języka używana przez fińskojęzycznych emigrantów w Stanach Zjednoczonych i Kanadzie. Również i neologizmy w odróżnieniu od języków Europy są na ogół tworzone na bazie fińskiego. Z zapożyczeń język fiński korzysta rzadko. Ciekawostki? Najdłuższy wyraz fiński to „epäjärjestelmällistyttämä¬ttömyydelläänsäkäänköhän”, co oznacza: „nawet nie przez jej brak zorganizowania, czyż nie”.

Fiński od obcokrajowców

Celem uruchomionego właśnie projektu jest pobranie próbek mowy od dużej i zróżnicowanej puli fińskich użytkowników, w tym tych, którzy uczą się go jako języka obcego. „Ponieważ coraz więcej osób mówi po fińsku jako języku obcym, ważne jest, aby sztuczna inteligencja rozpoznawania mowy nauczyła się rozpoznawać obcy akcent” – wyjaśnia Katja Solla, dziennikarka pracująca nad projektem w Yle. Przewiduje się, że w samych Helsinkach liczba osób obcojęzycznych wzrośnie do 2035 roku z obecnego poziomu 14 procent do około 25 procent. Dlatego dzielenie się przez nich swoją mową po fińsku może mieć bardzo duże znaczenie. Wolontariusze powinni mówić naturalnie i nie czytać.

Badacze chcą pozyskać 10 tysięcy godzin fińskiej mowy, projekt ma trwać do końca bieżącego roku. Zgromadzonym materiałem ma zarządzać Language Bank of Finland, podmiot działający w ramach Uniwersytetu Helsińskiego. Co pięć lat naukowcy będą oceniać, czy należy usunąć, czy zachować w części lub całości zebrane dane. Za symboliczną opłatą materiały będą dostępne dla każdego, pod warunkiem, że wykaże zgodność z zasadami ochrony prywatności w Unii Europejskiej.

A co z prywatnością?

Podobno fińskie firmy technologiczne z zadowoleniem przyjęły tę inicjatywę. Ale co z prywatnością? To stało się powodem do dyskusji nad całym przedsięwzięciem. Bo przecież amerykańscy i chińscy giganci technologiczni Apple i Google spotkały się z krytyką za podsłuchiwanie klientów w celu opracowania własnych technologii rozpoznawania mowy. Jak przekonują wykonawcy specjalnej aplikacji na potrzeby projektu z firmy Solita, „Przekaż swoją mowę” to dobrowolna i przejrzysta inicjatywa zbierania danych dla SI. „Mówimy ludziom, co robimy, a oni przekazują nam te informacje dobrowolnie” – powiedział jej przedstawiciel Sami Köykkä. Są i głosy krytyki.

W dającej się przewidzieć przyszłości sztuczna inteligencja może tworzyć nagrania używane do wyłudzania pieniędzy z banku lub przez podających się za krewnych np. osób starszych.

„Komputerom nie jest trudno dopasować anonimowe próbki audio do prawdziwych ludzi, jeśli ich głosy są dostępne w internecie” – twierdzi Dave Sayers, wykładowca z Uniwersytetu Jyväskylä, który bada, w jaki sposób nowe technologie kształtują język.

Firmy zajmujące się wykorzystaniem SI w rozwiązaniach opartych na języku naturalnym pokazały również, jak małe fragmenty dźwięku mogą naśladować mowę prawdziwej osoby. Przykład? Australijska Replica AI – potrafi skonstruować głos osoby, która wypowie do aplikacji zaledwie kilka zdań. Każdy może spróbować.

Aleksi Rossi, która przewodzi projektowi „Przekaż swoją mowę” zapewnia, że dane będą traktowane z najwyższą ostrożnością, a zainteresowane strony, które chcą uzyskać dostęp do materiałów, będą poddawane wielostopniowej kontroli. Wolontariusze mogą również zażądać usunięcia swoich głosów z systemu.

Różnice w języku na terenie Polski: Fraza „Gdzie można najbliżej zjeść?”

Góral: Kany jes nojblizy cosik zjeś?
Ślązak: Kaj je nojbliżej pojejś?
Kaszub: Chdze je zjecs?


Zobacz: https://lurker.land/post/N254EfR84
Data dodania: 10/10/2020, 11:51:31 AM
Autor: zakowskijan72

Język – ukształtowany społecznie system budowania wypowiedzi, używany w procesie komunikacji.

#język, #jeżyk, #jezyk, #tagizpolskimiliterami


Zobacz: https://lurker.land/post/YnN9-Mlf6
Data dodania: 8/22/2020, 9:41:16 AM
Autor: borok

Drodzy lurkowicze, warto uczyć się jezykow, Dziś poznamy bogactwo pięknego Śląskiego słowa. Większość z Was pewnie je słyszała, ale idę o zakład, że nie znacie pełnego bogactwa jego znaczeń. Zatem przejdźmy do konkretów.

Slunskie słówko na dzis:

CIUL

CIUL ogólnie jest słowem obraźliwym, często można w uniesione dyskusji uslyszec: Ty Ciulu… Co oznacza mniej więcej… Ty Ciulu… Trudno znaleźć polski odpowiednik. Ale mniej więcej można to przetlumaczyc: Ty kutasie, czy nawet ty chuju.

CIUL, często jest odnoszony do męskiego narządu plciowego… Więc czasem pojawia się w wypowiedzi sformułowanie MOM TO W CIULU. błędnie można pomyśleć, że chodzi o fakt że coś ma się w dupie, nie zupełnie. Znaczenie jest podobne, czyli "niewiele mnie to obchodzi" ale powiedzenie mam to w Ciulu, jest znaczeniowo bliższe stwierdzeniu: "koło chuja mi to lata"

Można spotkać formę zdrobniała, czyli CIULIK, CIULIK, czyli mniej więcej siusiak. Zatem można usłyszeć czasem "Mom coś na ciuliku" czyli coś mi się zrobiło z siusikiem. Co ciekawe, dla większości Ślązaków to nie będzie określenie pejoratywne, więc może się zdarzyć, że na pytanie doktora:

-Co Panu dolega?

Pojawi się odpowiedz:

-Panie dochtorze, Mom coś na ciuliku…

Nie jest to kulturalne, ale trzeba przyznać, że piękne ;)

To nie koniec możliwości leksykalnych tego pojęcia.

Czasem może się zdarzyć, że usłyszymy od rozmówcy pytanie:

-ciulnac Ci?

Nie jest to propozycja seksualna, po prostu, nasz rozmówca jest ciekawy, czy chcemy, żeby nas uderzył ;)

Albo ktoś nam może opowiadać, że pojechał na wycieczkę doo Sosnowca i tam mu wciulali… Czyli po prostu dostał klasyczny wpierdol, co w Sosnowcu może się zdarzyć.

Idąc dalej,

Sformułowanie:

Ale zech się ciulnal, można odnieść do sytuacji w której się uderzymy:

-przybijalem gwoździe i zech się ciulnal w palec (uderzyłem się mlotkiem)

Ale takze:

Byłem w sklepie i sprzedawca się ciulnal. To już należy rozumieć raczej, że sprzedawca się pomylił (np przy wydawaniu), więc jak Ślązak powie: ale mię chcieli ociulac, nie oznacza, że chcieli go pobić, tylko raczej oszukać.

Można też (rzadko spotkać się z okresleniem) paciulok, nie znaczy ono "patrz jaki ciul" tylko, bardziej jest to łagodne określenie ciamajda – ten mój syn to taki paciulok, jak on sobie poradzi w życiu.

Na koniec zwrot pytajacy:

Mosz mię za ciula?

Ewentualnie proszacy:

"nie rób mię za ciula" ewentualnie nie rób mię za blozna czyli nie traktuj mnie jak głupka…

Dobrego weekendu

#ciekawostki #gwara #jezyk #slowka #jezykiobce


Zobacz: https://lurker.land/post/ckA-8EOp8
Data dodania: 8/15/2020, 1:42:38 PM
Autor: filigranowygucio

Autonomiczność

Autonomiczność języka to możliwość posługiwania się językiem dla mówienia o sprawach odległych w czasie i przestrzeni. Ludzie często wypowiadają zdania w rodzaju: „Moja ciotka Klara, która mieszka w Australii, złamała sobie rękę w ubiegłym tygodniu”. Tę cechę znaleziono także w systemie porozumiewania się zwierząt, a dokładniej pszczół miodnych. Odkryty w latach 40. XX w. przez Karla von Frischa i Martina Lindauera taniec pszczoły pasiecznej jest być może najbardziej zróżnicowanym ze zwierzęcych systemów komunikacyjnych.

Pszczoła potrafi przekazać informację wprost zdumiewające. Za pomocą tańca zbieraczka może poinformować swoje towarzyszki z ula nie tylko o istnieniu obiecującego źródła pożywienia, lecz także podać im dokładną odległość i precyzyjny kierunek geograficzny.

#sciaga #jezyk #komunikacja #psczoly #ludzie #psychologia #psycholingwistyka

https://sciaga.pl/tekst/101513-102-psycholingwistyka?fbclid=IwAR31P_qCwhR7nrztJXpU_nCU_zMT4mtoqzkWHbPrGg0IZSPu_NytB8gwc00


#Nauka - W języku obcym podejmujemy inne decyzje moralne niż w ojczystym

Zobacz: https://lurker.land/post/SI_3nNu8l
Data dodania: 7/28/2020, 2:29:58 PM
Autor: ziemianin

#aktualnosci #codziennaprasowka #informacje #wiadomosci #jezyki #jezyk #decyzje #etyka #moralnosc #badania #nauka

Kiedy podejmujemy decyzje w języku dla nas obcym, mniej przejmujemy się ich etycznym aspektem, niż gdy dokonujemy tych wyborów w języku ojczystym. O tym, jak język wpływa na moralność mówi psycholog dr hab. Michał Białek.

#Nauka – W języku obcym podejmujemy inne decyzje moralne niż w ojczystym

Językami obcymi posługuje się na co dzień spora grupa osób. Wśród nich są m.in. osoby pracujące w korporacjach międzynarodowych, osoby, które mieszkają zagranicą, ale i decydenci, którzy biorą udział w negocjacjach międzynarodowych.

Tymczasem badania pokazują, że kiedy posługujemy się językiem obcym, nasze decyzje i osądy moralne mogą kształtować się inaczej, niż kiedy posługujemy się językiem ojczystym.

Mówi o tym w rozmowie z PAP psycholog moralności dr hab. Michał Białek z Uniwersytetu Wrocławskiego, który w ramach grantu z NCN bada tzw. efekt języka obcego.

“Kiedy myślimy w języku, który znamy słabiej, ważniejsze staje się osiągnięcie założonego efektu, a mniej ważny jest wymiar moralny działań” – podsumowuje naukowiec swoje badania.

Język obcy – w porównaniu z ojczystym – sprawia więc, że kiedy napotykamy problem, jesteśmy bardziej skłonni, by rozwiązać go w sposób racjonalny. A mniej bierzemy pod uwagę, jakie normy etyczne rozwiązanie to nagina.

I tak np. jeśli pracownicy jakiejś korporacji dostają zadanie, aby ciąć koszty i zastanawiają się nad tym w języku obcym, to bardziej będą skłonni zgodzić się, żeby np. wprowadzać oszczędności wysypując śmieci do rzeki. Nawet, jeśli nie zdecydowaliby się na to samo działanie, gdyby rozważali je w swoim pierwszym języku.

Z kolei lekarze, którzy pracują za granicą – i często w swojej pracy mają do czynienia z dylematami etycznymi – mogą być bardziej niż miejscowi lekarze skłonni kalkulować na zimno, jak najefektywniej rozdysponować swój czas i środki pomiędzy pacjentów, aby uratować jak najwięcej żyć. Nawet jeśli oznacza to, że niektórym osobom nie pomogą. “A przecież od lekarza oczekujemy, że za swój budżet uratuje tyle żyć, ile może, a nie, że będzie po kolei leczył osoby z najtrudniejszymi schorzeniami, za wszelka cenę. I w połowie roku skończą mu się środki” – uważa Michał Białek.

Naukowiec podsumowuje, że często wybory, które podejmuje się w obcym języku, są bardziej racjonalne, pozbawione emocji, ale co za tym idzie – również błędów, które z tymi emocjami są związane.

“Sam czasem bywam zszokowany tym, co powiedziałem po angielsku. Po polsku powiedziałbym coś zupełnie innego!” – uśmiecha się dr Białek.

Warto o tym efekcie pamiętać m.in. kiedy pracuje się w ramach struktur, gdzie w komunikacji uczestniczą zarówno osoby, dla których dany język jest ojczysty, jak i takie, które się go nauczyły później.

Dlaczego język wpływa na osądy moralne? “Są dwa główne pomysły na wyjaśnienie tego zjawiska. Kiedy zastanawiamy się nad czymś w języku obcym, to albo więcej myślimy, albo mniej czujemy. Moim jednak zdaniem bardziej prawdopodobne jest wytłumaczenie, że w języku obcym wszystko mnie mniej pobudza, w związku z tym emocje mniej mnie rozpraszają w racjonalnym myśleniu” – mówi.

I tłumaczy, na czym to zjawisko może polegać. “Jeśli dostanę wiadomość ‘your patient has died’, albo ‘our soldier was killed’ to nie czuję się tak źle, kiedy ktoś mi powie w moim języku: ‘twój pacjent zmarł’ albo ‘nasz żołnierz poległ’. Te przekazy w języku polskim są dla mnie mocniej nacechowane negatywnie” – opowiada.

Innym przykładem słów, które rażą w języku ojczystym, ale nie w obcym, są przekleństwa. “Kiedy sobie przeklnę po polsku, to mi trochę ulży. Ale jeśli przeklnę po angielsku – to już nie za bardzo. Dopiero kiedy posiedzę dłużej za granicą i będę używać tego drugiego języka na co dzień, tamtejsze przekleństwa zaczną mieć dla mnie swoją moc. A to znaczy, że ten drugi język stał się bardziej afektywny – tak pobudzający jak ojczysty” – mówi.

Podobnie jest z dylematami moralnymi. Kiedy zastanawiamy się nad czymś w innym języku, emocje kojarzące się z daną sytuacją mniej wchodzą nam w pole widzenia. Intuicje dotyczące tej tematyki, a związane np. ze słowami, których używamy, są dla nas mniej dostępne, a język mniej emocjonalny. “Łatwiej jest się więc skupić na meritum problemu” – mówi psycholog.

Aby mieć bardziej świadomy wgląd w ważne decyzje, które podejmujemy, może czasem warto spojrzeć na nie w innym świetle – zastanowić się nad tym samym zagadnieniem, ale w innym języku, który znamy. I zapytać siebie, czy kwestie związane z językiem, którego używamy, nie przysłaniają nam innych ważnych aspektów tego problemu, które warto mieć w polu widzenia.


Indo - Europejska rodzina językowa.

Zobacz: https://lurker.land/post/0cqJ0wxyr
Data dodania: 7/4/2020, 12:17:39 AM
Autor: andrzej_zielinski

Krótki film z przedstawicielkami indo -europejskiej rodziny językowej oprawiony w przyjemną linię muzyczną.

A może raczej wymówka do pokazania ładnych ( w większości ) pań? ( ͡º ͜ʖ͡º)

#ciekawostki #indie #europa #jezyk #kultura #wiedza #swiat #migracje #relaks #ladnapani


Dlaczego warto uczyć się hiszpańskiego?

Zobacz: https://lurker.land/post/AdxsvmClg
Data dodania: 4/19/2020, 2:47:57 PM
Autor: filigranowygucio

#jezyk

#hiszpanski


Młodzieżowe Słowo Roku: był dzban, jest alternatywka

Zobacz: https://lurker.land/post/Bmk2HbTIB
Data dodania: 12/11/2019, 9:16:21 PM
Autor: ziemianin

#codziennaprasowka #informacje #wiadomosci #uwm #jezykpolski #jezykoznawstwo #jezyk #mlodziez #dzban #alternatywka

W ubiegłym roku był dzban, a teraz przyszedł czas na alternatywkę. Ten termin został okrzyknięty Młodzieżowym Słowem Roku. Tym samym pokonał jesieniarę oraz eluwinę. Czy słusznie? Zapytaliśmy doktor Izę Matusiak-Kempę z UWM.

Młodzieżowe Słowo Roku: był dzban, jest alternatywka

Leszek K. Talko, pisarz i dziennikarz na swoim Facebooku przywołuje rozmowę ze swoim nastoletnim dzieckiem. Pyta o „alternatywkę” i „jesieniarę”. — Oj tato, wiem że się wygłupiasz. Wymyśliłeś je (te słowa — red.) po prostu przed chwilą — odpowiada zdziwione dziecko.

Ktoś komentuje pod postem: — Jak dzisiaj przywitałam dziecko słowem „eluwina” to wywróciło oczami i powiedziało „weź”.

Ale to właśnie „alternatywka”, „jesieniara ” i „eluwina” są uwielbiane przez młodzież. Dlatego stanęły na podium. Plebiscyt na Młodzieżowe Słowo Roku od czterech lat organizuje Wydawnictwo Naukowe PWN. Propozycje nadsyłają internauci. W tym roku było ich aż 41 tys.

„Alternatywka” zastąpiła „dzban”, który był słowem 2018 roku.

„Alternatywka ”to dziewczyna o alternatywnych upodobaniach „nie utożsamiająca się z popularnymi trendami odnośnie ubioru, makijażu, gustu muzycznego” lub bardziej obrazowo „ubiera się w specyficzny sposób, zazwyczaj ma kolczyk w nosie, kolorowe włosy, ciemne ubrania oraz słucha emo-rapu” — tak brzmi jedna z nadesłanych definicji.

Drugie miejsce zajął rzeczownik „jesieniara”, czyli miłośniczka jesieni, dziewczyna manifestująca sympatię dla tej pory roku, jesiennych ubiorów, nastrojów, napojów. Jesieniara to osoba, która kocha jesień, wieczory spędza pod kocem pijąc herbatę/kakao i czytając książki. Ma zapas zapachowych świeczek i swetrów.

Trzecie miejsce zajął rzeczownik „eluwina”. Jest to nowa forma powitania, która powstała w efekcie przekształcenia słowa halo/elo.

— Propozycje, które w tym roku nadeszły były różnorodne i ciekawe, ale dominantą okazały się terminy opisujące młode kobiety i matki (jesieniara, alternatywka, madka itd.), często z lekką drwiną lub niechęcią. Widać w tym tendencję światową i swoistą walkę płci toczoną przed ekranami mediów społecznościowych – w szczególności wynurzenia młodych mężczyzn o zachowawczych poglądach i ograniczonym życiu towarzyskim, którzy Internet wykorzystują do tego, by ponarzekać na dzisiejsze kobiety, szczególnie te o lewicowych i liberalnych poglądach — komentuje Bartek Chaciński, jeden z członków kapituły plebiscytu PWN.

I dalej:— Alternatywka wydaje się polskim odpowiednikiem podobnego znaczeniowo terminu alternative girl, ale brzmi dobrze i szybko obrosła w polszczyźnie w całą bogatą rodzinę słów: doczekała się przeciwieństwa (konserwatywka) i męskich odpowiedników (alternator, alternatyw). Kariera tego słowa bezsprzecznie związana jest z modą na „alternatywny” wygląd w głównych nurtach muzyki pop – choćby z postacią Billie Eilish.Niepokoję się trochę o alternatywkę – przedstawiając w krzywym zwierciadle osoby o nieszablonowym sposobie ubierania się, farbujące włosy na różowo i z kolczykami w nosie tak naprawdę sprowadza do pewnego stereotypu ważne zjawisko kultury i sceny alternatywnej, niezwykle twórcze i pożyteczne. Mam nadzieję, że to ostatnie się obroni, być może uciekając wizerunkowo w jakieś zupełnie inne rejony. I że wchodzącej do sieci handlowych mody „na alternatywkę” nie zaczniemy powszechnie utożsamiać z tym, co powinno zachować oryginalność i świeżość – muzyką i sztuką.

Dr Iza Matusiak-KempaFot. Archiwum prywatne

Dr Iza Matusiak-Kempa

O komentarz poprosiliśmy dr Izę Matusiak-Kempę, językoznawczynię z Instytutu Polonistyki i Logopedii UWM. 
— Dziwię się, że słowo „jesieniara” nie znalazło się na pierwszym miejscu — mówi. — Na pewno częściej było je słychać, chociażby w mediach. Zastanawiam się natomiast, czy nie ma wydźwięku negatywnego, ufundowanego przez słowa takie jak „wieśniara”. A wyrazy z derywatem „-ara” nie kojarzą się dobrze, mają nieprzyjemne brzmienie. Jak na przykład „blachara”. Ale może jednak „jesieniara” odczaruje to negatywne zabarwienie? W końcu odnosi się do osób zatopionych w kocach, pijących ciepłą herbatę, tworzących jesienny wystrój mieszkania.

Natomiast zdaniem dr Izy Matusiak-Kempy, pozytywnie i lekko brzmi zwycięska „alternatywka”. — Ma w sobie jakąś ekspresję i jest zdrobnieniem. A młodzież lubi i zdrobnienia, i zgrubienia — zauważa. I dodaje: — Analizując słowa roku, trudno mówić o jakichś o nowych tendencjach widocznych w polszczyźnie. To są słowa chwytliwe pod względem treści i formy. Słowo jest puszczane w obieg i albo się komuś spodoba, albo nie.


Plebiscyt na Młodzieżowe Słowo Roku: jego celem jest wyłonienie najbardziej popularnych wśród młodych ludzi słów, określeń lub wyrażeń w danym roku.

Młodzieżowym słowem roku 2016 był „sztos” ( oznacza „coś fajnego, niesamowitego, fantastycznego)

W 2017 wygrał – „xD”, chociaż więcej głosów dostały „sztos” i „dwudzionek”. Pierwszy z nich nie mógł jednak zostać młodzieżowym słowem roku, ponieważ wygrał już w 2016, a „dwudzionek” odpadł, gdyż komisja PWN uznała, że jest to „słabo akceptowany purystyczny pomysł” zastąpienia weekendu.

XD powstało jako połączenie liter symbolizujące graficznie uśmiech. Jest więc znakiem ikonicznym. XD, dziś zapisywane także "iksde", należy głównie do języka pisanego mediów społecznościowych, ale pojawia się również w języku mówionym

W 2018 słowem roku został „dzban” (oznacza głupka lub kogoś, kto zrobił coś głupiego). Wyróżniono także wyrazy „masny” (oznacza pierwotnie ‘tłusty’ i zawiera ten sam rdzeń co masarz i mięso. Użycie słownictwa kulinarnego i związanego z jedzeniem w slangu jest częste, by wspomnieć choćby suto, tłusto czy dawne wypasiony ) oraz „prestiż”. Popularność prestiżu to prawdopodobnie efekt prześmiewczego autorytetu Lorda Kruszwila i podobnych youtuberowych gwiazd. To określenie jest popularne głównie wśród młodzieży młodszej, niepełnoletniej (według danych z rubryki „wiek” w tabeli zgłoszeń). W polszczyźnie ogólnej wyrazy prestiż i prestiżowy zostały zapożyczone z francuskiego w XIX wieku i łączą się z takimi obiektami jak nagroda, konkurs, uczelnia (dane z Narodowego Korpusu Języka Polskiego – nkjp.pl). W języku nastolatków prestiżowe może być wszystko.

W kategorii „słowo ciekawie zbudowane” znalazły się „zwyklak” (odpowiednik normika, czyli osoby przeciętnej, takiego mugola) oraz mamadżer (połączenie matki i menadżera)


[ENG] Ogarnij język hiszpański w 4 godziny

Zobacz: https://lurker.land/post/5wqduoioa
Data dodania: 8/7/2019, 6:36:48 PM
Autor: thanos

2 ładne panie nauczają podstaw #jezyk #hiszpanski. fajny #kurs. polecam! (ostatnio mam zajawke na nauczenie sie nowego jezyka. padło na hiszpański ;D )